Obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem (Hodegetria)

 

Niewiele wiadomo na temat historii obrazu. Według relacji proboszcza z Błędowa, zniszczony obraz znaleziono na strychu. Z braku finansów na konserwację w tamtejszej parafii obraz oddano prymasowi.

Po gruntownej konserwacji ofiarowany został przez prymasa Stefana Wyszyńskiego Parafii Opatrzności Bożej na konsekrację kościoła. Obraz namalowany jest na podłożu drewnianym, złożonym z kilku sklejonych desek lipowych. Na grubą warstwę zaprawy kredowo-klejowej (prawdopodobnie położonej na cienkiej warstwie płótna lnianego) naniesiono techniką temperową wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem. Obrzeża szat i symbole na obrzeżu szaty MB pierwotnie były złocone płatkiem złota na pulmencie, a tło i nimby srebrzone płatkami srebra na pulmencie i grawerowane.

Obraz ma wszystkie cechy XIV- i XV-wiecznych wizerunków Matki Bożej typu Hodigitria. Maryja, w ciemnobłękitnym płaszczu, symbolu królewskości, wyniesienia i niebiańskiej niewinności, wskazuje prawą ręką na Syna. Maryja przyciąga wzrokiem uwagę. Dzieciątko błogosławi prawą ręką, lewą trzyma księgę Pisma Świętego, opartą na kolanie. Wyraźne ucho Dzieciątka jest symbolem Jezusa słuchającego próśb. Czerwona szata jest symbolem Jego przyszłej męki.

Obraz nawiązuje do malarstwa włoskiego, nawiązującego do ikonowego (Duccio, Giotto i inni). W Polsce znajdują się podobne wizerunki m.in. w Opolu (Matka Boża Opolska), w Wojkowicach (Matka Boża Dobrej Drogi), a także w Błot. nicy (Pani Ziemi Radomskiej) . Wszystkie analogie pochodzą z przełomu XIV/XV w.

Historyczny Obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, podarowany przez kard. Stefana Wyszyńskiego, powstającej w wielkim trudzie Parafii Opatrzności Bożej, stanowi wspaniały dowód materialny, głęboko przemyślanych fundamentów duchowych, kładzionych przez Prymasa Tysiąclecia, zakorzeniających nową wspólnotę w bogatej tradycji kultury i historii Polski.

Maria Stankiewicz (konserwator dzieł sztuki)

źródło: 50 lat Wspólnoty Parafialnej Opatrzności Bożej na Rakowcu w Warszawie 1962 - 2012 pod red.Elżbiety Mycielskiej - Dowgiałło, Warszawa 2012